Vaji i Susamit: Baza aromatike e kuzhinave aziatike – vlerat dhe përdorimi

Përshkrimi

Vaji i susamit është një vaj bimor me shije karakteristike dhe aromatik, që prodhohet nga presimi i farave të susamit. Është një nga përbërësit më të rëndësishëm të kuzhinave aziatike, veçanërisht në ushqimet kineze, japoneze, koreane dhe tajlandeze. Ekzistojnë dy lloje kryesore: vaji i susamit i presuar në të ftohtë, i çelët, dhe vaji i errët i susamit i bërë nga fara të pjekura.

Vaji i susamit është i pasur në acide yndyrore të pangopura, antioksidantë (si p.sh. sesamin, sesamol), si dhe vitaminë E. Këto së bashku mbështesin mbrojtjen qelizore, shëndetin kardiovaskular dhe sistemin imunitar.

Përfitimet e vajit të susamit

Konsumi i rregullt dhe i moderuar i vajit të susamit mund të ndihmojë në rregullimin e nivelit të kolesterolit, uljen e stresit oksidativ dhe zbutjen e proceseve inflamatore. Linjanet që gjenden në të, si sesamini dhe sesamoli, kanë efekt antioksidant, antimikrobik dhe ulin tensionin e gjakut.

Përmbajtja e lartë e vitaminës E ndihmon rigjenerimin e lëkurës dhe mbrojtjen kundër radikaleve të lira. Vaji ka edhe veti natyrale antibakteriale dhe qetësuese për lëkurën, prandaj aplikohet edhe nga jashtë (si vaj masazhi, për kujdesin e lëkurës).

Përdorimi në kuzhinë

• Për skuqje në wok – veçanërisht vaji i çelët i susamit është i përshtatshëm për gatim.
• Për salca sallate – vaji i errët i susamit jep aromë të pasur.
• Për marinada – aromatizimi i mishrave dhe tofus.
• Për aromatizimin e supave, salcave – mjaftojnë pak pika për shije të veçantë.
• Për makarona të ftohta, përzierje perimesh – shtuar në fund.

Ruajtja: Vaji i susamit duhet ruajtur në vend të freskët, të mbrojtur nga drita, mundësisht në shishe të errët. Pas hapjes qëndron i freskët më gjatë në frigorifer.

Vaji i susamit nuk është unik vetëm në shije, por është edhe përbërës ushqyes dhe funksional, i cili mund të jetë pjesë organike e kuzhinës së vetëdijshme dhe plot shije.