Presh – Lloji i qepës me shije të butë, që është i pasur me vitamina dhe aromë

Përshkrimi

Preshi (Allium ampeloprasum var. porrum) është një perime që bën pjesë në familjen e qepëve, shija e të cilit është shumë më e lehtë se ajo e qepës së kuqe ose hudhrës, por gjithsesi është një përbërës me aromë të pasur dhe i gjithanshëm. Në Evropë dhe Azi kultivohet prej kohësh dhe përdoret me dëshirë për aromatizimin e supave, raguve, sallatave dhe pjatave kryesore.

Përfitimet shëndetësore

Preshi nuk është vetëm i shijshëm, por edhe i pasur në vitamina, antioksidantë dhe minerale. Konsumimi i rregullt mbështet funksionimin e sistemit imunitar, ndihmon tretjen dhe ka efekt anti-inflamator.

• Përmbajtje e lartë folatesh: mbështet ndarjen e qelizave dhe shëndetin e zemrës.
• Alicinë dhe kempferol: përbërës antioksidues dhe anti-inflamatorë, ngjashëm me hudhrën.
• Vitamina K: ka rol të rëndësishëm në mpiksjen e gjakut dhe në shëndetin e kockave.
• Fibrat ushqyese: mbështesin sistemin e zorrëve dhe ndihmojnë tretjen e duhur.
• Kalori të pakta: ideal edhe për dieta dobësuese.

Përdorimi në Kuzhinë

Preshi mund të integrohet pothuajse në çdo gatim ku kërkohet shija bazë e qepës, por nevojitet një efekt më i butë. Përdoret shkëlqyeshëm për supa, ragu me perime, gatime me vezë dhe byrekë. Pjesa e bardhë e kërcellit është më e shijshmja, ndërsa gjethet e gjelbra sugjerohen më tepër për gatim të gjatë ose për lëng mishi/perimesh.

Format e njohura të përdorimit:

• Supë preshi – në formë supe kremoze klasike, e kombinuar me patate.
• Mbushje për byrekë – e kombinuar me vezë, djathë.
• Si garniturë e pjekur – e karamelizuar në skarë ose furrë.
• Për përgatitjen e lëngut bazë – bazë aromatike ideale për supa perimesh.

Ruajtja dhe disponueshmëria sezonale

Preshi gjendet gjatë gjithë vitit, por variantet më të shijshme janë të disponueshme nga vjeshta deri në pranverë. Në frigorifer (i mbështjellë lirshëm) mund të qëndrojë i freskët edhe për një javë. Pastrimi është i rëndësishëm: mes gjetheve shpesh hyn dhe, i cili duhet shpëlarë mirë nën ujë të rrjedhshëm.

Kuriozitete rreth preshit

• Preshi është simboli kombëtar i Uellsit – që nga mesjeta ushtarët uellsianë e vendosnin në helmetat e tyre gjatë betejave.
• Sipas romakëve, për shkak të efektit të preshit në kordat e zërit, ai ishte ushqimi i preferuar i oratorëve.
• Në mjekësinë popullore përdorej në formë çaji edhe për lehtësimin e sëmundjeve të rrugëve të frymëmarrjes.

Në përgjithësi, preshi është një perime jashtëzakonisht e butë, por me shije të pasur, e cila është e dalluar si nga pikëpamja shëndetësore ashtu edhe kulinare. Rekomandohet të integrohet rregullisht në dietën e larmishme me bazë perimesh.