Oriz me fasule

Një nga shtyllat e kuzhinës meksikane, ku orizi nuk është thjesht garniturë, por i plotësuar me fasule është baza e një vakti të plotë. Sekreti qëndron në bazën e tipit 'sofrito': tretja e ngadaltë e qepës dhe hudhrës në vaj jep atë thellësi shijeje, që e bën këtë pjatë më shumë se thjesht oriz të zier. Shija e tokës e fasuleve të zeza dhe aciditeti i domates krijojnë një ekuilibër të përsosur me niseshtenë e orizit pikant.
🕒 Përgatitja 15 minuta
🍳 Gatimi 25 minuta
Totali 50 minuta
🍽️ Sasia 4 porsione
🔥 Kalori 380 kcal
🌍 Kuzhina Meksikane

Përbërësit

Pajisjet e nevojshme

  • Tenxhere me fund të trashë dhe kapak (për shpërndarje të njëtrajtshme të nxehtësisë)
  • Kullues (për larjen e orizit)
  • Lugë druri
  • Thikë dhe dërrasë prerëse

Përgatitja

1

Matni orizin dhe lajeni mirë në një kullues nën ujë të ftohtë të rrjedhshëm, derisa uji të bëhet plotësisht i tejdukshëm, pastaj kullojeni.

Këshillë: Me larjen hiqni niseshtenë e lirë nga sipërfaqja e kokrrave të orizit, kështu rezultati do të jetë i shkrifët, jo ngjitës [larja e niseshtesë].
2

Qepën e kuqe priteni në kubikë të vegjël, hudhrën shtypeni ose grijeni imët. Majdanozin (ose koriandrin) priteni trashë.

Këshillë: Sa më e imët qepa, aq më mirë zihet dhe shkrihet në lëngun e ushqimit, duke i dhënë shije çdo kokrre orizi.
3

Në një tenxhere nxehni vajin e ullirit në zjarr mesatar, dhe hidhni qepën. Skuqeni derisa të bëhet transparente dhe e butë për rreth 5 minuta, por mos e lini të digjet.

Këshillë: Kriposja në këtë moment ndihmon të nxjerrë ujin nga qepa, kështu zbutet më shpejt dhe digjet më pak [osmoza].
4

Shtoni hudhrën dhe qimnonin, pastaj skuqini edhe për gjysmë minute, derisa të ngrihet aroma e erëzave.

Këshillë: Erëzat të tretura në yndyrë lëshojnë aromën e tyre më intensivisht [çlirimi i vajrave esenciale].
5

Përzieni salcën e domates dhe skuqeni për 1-2 minuta, derisa ngjyra të kthehet në të kuqe më të errët.

Këshillë: Skuqja e puresë së domates karamelizon sheqernat në të, kështu që do të ketë shije më të thellë, më të ëmbël në vend të asaj të thartë [Reaksioni Maillard].
6

Hidhni orizin e kulluar në tenxhere dhe trazojini në bazën me vaj për 2 minuta, derisa kokrrat të zbardhen dhe të nxehen.

Këshillë: Parapjekja e kokrrave të orizit krijon një shtresë mbrojtëse në sipërfaqe, që ndihmon që kokrrat të mbeten të ndara edhe pas gatimit [dekstrinizimi].
7

Mbulojeni me ujë, kriposeni, hidhini piper dhe lëreni të vlojë. Sapo të vlojë, ulni zjarrin në minimum, mbulojeni dhe zieni për 15 minuta. Mos e ngrini kapakun!

Këshillë: Avulli duhet të qëndrojë brenda që orizi të zbutet njëtrajtësisht. Ngritja e kapakut shkakton humbje nxehtësie dhe avulli.
8

Pas 15 minutash hiqeni nga zjarri (orizi duhet të ketë thithur ujin), shpejt përzieni fasulet e kulluara, pastaj vendoseni menjëherë kapakun.

Këshillë: Fasulet janë gatuar tashmë, duhet vetëm të ngrohen në avull, kështu nuk copëtohen nga përzierja.
9

Lëreni orizin të pushojë nën kapak për 10 minuta, pastaj para servirjes shkrifërojeni me pirun dhe spërkateni me erëza të freskëta.

Këshillë: Gjatë pushimit lagështia shpërndahet njëtrajtësisht brenda kokrrave të orizit, kështu orizi bëhet më elastik dhe më i butë [fillimi i retrogradacionit të niseshtesë].

Pyetjet e shpeshta

Pse ngjitet orizi?
Me shumë mundësi nuk e keni shpëlarë mjaftueshëm, ose e keni përzier gjatë gatimit. Larja heq niseshtenë sipërfaqësore, përzierja e 'çliron' atë.
A mund të përdor oriz integral?
Po, por koha e gatimit është më e gjatë (rreth 40-45 minuta), dhe kërkon më shumë lëng.
Çfarë të bëj nëse orizi mbeti i fortë?
Shtoni edhe pak ujë të nxehtë, dhe ziejeni nën kapak edhe për disa minuta.

Përbërësit

  • 300 g Oriz jasmin
  • 200 g Fasule të zeza (të ziera ose konservë, të shpëlara)
  • 600 ml Ujë (ose lëng mishi)
  • 1 copë Qepë e kuqe
  • 2 thelpinj Hudhur
  • 50 g Salcë domateje (pure)
  • 20 ml Vaj ulliri
  • 0.5 lugë çaji Piper i zi
  • 1 lugë çaji Kripë
  • 0.5 lugë çaji Qimnon i bluar
  • 10 g Majdanoz i freskët (ose koriandër)