Spec – Burim shumengjyrësh vitaminash në pjatë: vlerat, efekti dhe përdorimi

Përshkrimi

Speci (Capsicum annuum) është një nga perimet më të njohura dhe më të larmishme në botë. Për shkak të freskisë, kërcitjes dhe përmbajtjes së pasur me vitamina dhe antioksidantë, është pjesë e domosdoshme e dietës së shëndetshme. Speci jo vetëm që është i shijshëm, por ka edhe përdorim të gjithanshëm – kuzhina vendase është pothuajse e paimagjinueshme pa të.

Çfarë lloje specash ekzistojnë?

• Speci i kuq – variant i pjekur, shije më e ëmbël, përmbajtje më e lartë likopeni dhe vitamine C.
• Speci i gjelbër – i vjelë në gjendje të papjekur, paksa i athët, më pak i ëmbël.
• Speci i verdhë – fazë e ndërmjetme pjekjeje, shije më e butë, gjithashtu i pasur me antioksidantë.
• Speci Kaliforni – më tultë, më kërcitës, konsumohet kryesisht i gjallë në sallata.

Përfitimet shëndetësore

Speci është i pasur me vitamina – veçanërisht përmbajtja e vitaminës C është e jashtëzakonshme, por gjenden edhe vitamina A, vitamina B6, acid folik, vitamina E dhe antioksidantë të ndryshëm.

• Forcues i imunitetit: përmbajtja e lartë e vitaminës C ndihmon aftësinë mbrojtëse të organizmit.
• Përmirëson shikimin: falë beta-karotenit dhe luteinës mbështet shëndetin e syve.
• Anti-inflamator: përbërësit antioksidues reduktojnë proceset inflamatore.
• Nxitës i metabolizmit: veçanërisht përmes kapsaicinës që gjendet te llojet djegëse.
• Kalori të pakta: përshtatet mrekullisht në dietat ushqimore.

Përdorimi në Kuzhinë

Speci konsumohet shkëlqyeshëm i gjallë, në skarë, i pjekur, i zier ose edhe turshi. Fergesë, speca të mbushur, sallatë me speca, krem specash ose varianti në skarë janë shumë të pëlqyer. Speci është gjithashtu lënda e parë për pluhurin e specit të kuq, një nga erëzat më popullore.

Në sallata është kërcitës, i prerë në sanduiçe është freskues, ndërsa i gatuar u jep gjellëve një shije të ëmbël dhe të mëndafshtë. Edhe i pjekur ose i gatuar në avull i ruan mirë vlerat ushqyese.

Ruajtja dhe këshilla sezonale

Speci është më i miri në verë dhe në fillim të vjeshtës, kur gjendet i freskët edhe nga prodhimi vendas. Në frigorifer mund të ruhet për rreth 5-7 ditë. Llojet me tul më të trashë e durojnë më mirë ftohjen, ndërsa variantet me lëkurë më të hollë zbuten më shpejt.

Kuriozitete rreth specit

• Speci e ka origjinën nga Amerika Qendrore dhe arriti në Europë në shekullin e 16-të.
• Kultivimi dhe përpunimi i specit është traditë kombëtare në shumë vende.
• Edhe përmbajtja e antioksidantëve në farat e specit është e konsiderueshme – ia vlen të mos hiqen plotësisht.

Speci pra jo vetëm që u jep ngjyrë ushqimeve, por është një bombë e vërtetë vitaminash, e cila për shkak të vetive mbrojtëse të shëndetit meriton një vend të veçantë në çdo dietë.