Gjethe të patates së ëmbël – Gjelbërimi ushqyes i tropikut që pak e njohim

Përshkrimi

Gjethja e patates së ëmbël (latinisht: Ipomoea batatas) është gjethja e gjelbër e ngrënshme e bimës, e cila është një nga përbërësit ushqyes por pak të njohur të kuzhinave tropikale dhe subtropikale. Edhe pse zhardhoku është pjesa më e njohur e patates së ëmbël, edhe gjethja është jashtëzakonisht e pasur me lëndë ushqyese, hekur, kalcium, Vitamina A dhe C, si dhe fibra.

Gjethet e patates së ëmbël të papërpunuara kanë formë lehtësisht zemre ose të dhëmbëzuar, ngjyrë jeshile të errët, dhe kur vilen të freskëta kanë sipërfaqe paksa të shndritshme. Në Azi, Afrikë dhe Oqeani gjethet shpesh gatuhen si spinaqi ose zihen në avull, por përdoren edhe në supa, pure, dhe gatime wok.

Përfitimet e gjethes së patates së ëmbël

• Përmbajtje e lartë antioksidantësh: Përmban edhe flavonoide, polifenole dhe beta-karotinë.
• Forcuese e imunitetit: Përmbajtja e Vitaminës C dhe Vitaminës A mbështet sistemin mbrojtës.
• Fibër që tretet lehtë: Ndihmon tretjen, përmirëson funksionimin e zorrëve.
• Përmbajtje e ulët kalorike: Ideale për dieta ushqimore, edhe për smoothie jeshilë.

Gjethja e patates së ëmbël e freskët ka shije lehtësisht toke, paksa të hidhur, veçanërisht kur është e papërpunuar, por gjatë gatimit zbutet dhe bëhet harmonike. Është e rëndësishme të mos e konsumojmë në sasi të mëdha pa trajtim termik, pasi në gjendje të papërpunuar ka përmbajtje të lehtë acidi oksalik, i cili te personat e ndjeshëm mund të shkaktojë çrregullime të tretjes.

Përdorimi në kuzhinë

Përgatitja e gjethes së patates së ëmbël është e thjeshtë: larje, copëtim, më pas zierje ose gatim në avull. Shpesh kombinohet me hudhër, qumësht kokosi ose spec djegës, dhe konsumohet si pjatë e vetme, salcë ose garniturë. Në kuzhinat aziatike është e shpeshtë kaurdisja në wok, ndërsa në Afrikë prej saj përgatitet gjellë e trashë jeshile.

Ruajtja dhe përgatitja

Gjethet e freskëta mund të ruhen për kohë të shkurtër – të ftohura, të mbyllura hermetikisht ruhen për 1–2 ditë. Më mirë është të përdoren menjëherë, që të ruajnë përmbajtjen e vitaminave dhe lagështisë. Të thara mund të jenë edhe përbërës për përzierje çajrash.

Gjethja e patates së ëmbël nuk është thjesht një plotësues, por qëndron edhe si perime e pavarur, me vlera të plota – veçanërisht aty ku ka nevojë për gjethe jeshile sezonale ose të freskëta.