Lëpjeta – Perimja gjethore me shije të thartë, plot vitamina dhe antioksidantë
Përshkrimi
Lëpjeta (Rumex acetosa) është një perime gjethore e thartë me botë shijesh të veçantë, që mblidhet ose kultivohet kryesisht në pranverë. Shijen karakteristike ia detyron acidit oksalik, i cili njëkohësisht ka edhe efekt të fortë antioksidant. Lëpjeta është e pasur në vitamina dhe minerale, veçanërisht e spikatur është përmbajtja e vitaminës C, vitaminës A dhe hekurit.
Gjethet e saj të freskëta, të njoma janë veçanërisht popullore në pranverë, kur trupi ka nevojë për rimbushjen e rezervave të vitaminave. Lëpjeta tretet lehtë, ka pak kalori, megjithatë është jashtëzakonisht ushqyese, duke u bërë pjesë ideale e një diete të ekuilibruar.
Përfitimet e lëpjetës
- E pasur në vitaminë C: Forcon sistemin imunitar, ka veti antioksidante.
- Përmbajtje acidi oksalik: Efekt natyral detoksifikues, por të konsumohet me masë.
- Vitamina A: Mbështet shëndetin e syve dhe rigjenerimin e lëkurës.
- Hekur: Nxit formimin e gjakut dhe uljen e lodhjes.
- Kalium dhe magnez: Ndihmon funksionimin e sistemit muskulor dhe nervor.
Konsumi i rregullt i lëpjetës mund të kontribuojë në forcimin e imunitetit, neutralizimin e radikaleve të lira dhe mposhtjen e lodhjes pranverore. Megjithatë, për shkak të përmbajtjes së oksalateve nuk rekomandohet të konsumohet në sasi të tepërt nga ata që janë të prirur për gurë në veshka.
Përdorimi në kuzhinë
Forma klasike e lëpjetës është gjella, e cila trashet me hudhër, pana ose ajkë. Përveç kësaj, është e shkëlqyer për supa kremoze, salca, gatime me vezë, madje shfaqet shkëlqyeshëm edhe në sallata të ftohta. Për shkak të freskisë së lëpjetës, vlen të përgatitet me trajtim të shkurtër termik, që të ruajë ushqyesit.
Blerja dhe ruajtja
- Zgjidhni lëpjetë të freskët, gjethet e së cilës janë të gjelbra të ndezura dhe të buta, jo të jargëzua apo të zverdhura.
- Në frigorifer, mbështjellë me leckë të lagur mund të ruhet për 2-3 ditë.
- Pas zbardhjes (blushimit) mund të ruhet edhe e ngrirë, duke u shijuar gjatë gjithë vitit.
Lëpjeta është një burim sezonal ushqyesish i vërtetë, që spikat jo vetëm me botën e veçantë të shijeve, por edhe me vetitë ruajtëse të shëndetit. Veçanërisht në pranverë ia vlen të përfshihet në dietë, kur trupi ka nevojën më të madhe për vitamina të freskëta.